[Review] Hộ Linh Tráng Sĩ: Hành Trình Đưa Phim Sử Việt Về Vị Trí Xứng Đáng

Là quốc gia có bề dày lịch sử lâu đời, Việt Nam lại gặp nhiều khó khăn khi muốn phát triển văn hóa lịch sử vì chiến tranh liên miên cũng như việc đứt gãy văn hóa do đạn bom, cướp phá...

Các nhà làm phim lịch sử, nhất là ai dám làm thời phong kiến – đòi hỏi sự chuẩn bị lẫn tài lực khổng lồ xứng đáng nhận được vô vàn tràng pháo tay khích lệ. Họ phải dày công nghiên cứu lịch sử, tỉ mỉ dệt nên hoa văn trang phục, tìm hiểu điệu bộ, nghi lễ… để thực hiện một bộ phim chắc chắn sẽ chịu muôn vàn ánh mắt “soi xét”. Điều này chẳng dễ dàng chút nào!

Là tác phẩm do nhà làm phim kì cựu Nguyễn Phan Quang Bình làm đạo diễn kiêm đồng biên kịch, Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí Ẩn Mộ Vua Đinh chỉn chu từ bước triển khai đầu tiên.

Đoàn phim kết hợp với ngành chức năng tỉnh Ninh Bình, mở hội thảo chuyên sâu nghiên cứu về cổ phục, binh khí thời Đinh để sử dụng làm tư liệu khi quay. Hệ thống phục trang của Hộ Linh Tráng Sĩ có thể xem là đồ sộ và tinh xảo nhất, tôn vinh trọn vẹn giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Bước đầu, Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí Ẩn Mộ Vua Đinh đã sở hữu một điểm cộng.

Nhắc tới những vị vua vĩ đại trong lịch sử Việt Nam, công chúng sẽ nghĩ ngay đến các bậc quân vương chiến thắng ngoại xâm như Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Lê Thái Tổ, Quang Trung… Bậc có công dời đô như Lý Thái Tổ hay Lê Thánh Tông - người ra lệnh biên soạn luật Hồng Đức. Tuy nhiên, Đại Thắng Minh Hoàng đế – vị vua “cờ lau tập trận” dù thời gian trên ngôi khá ngắn ngủi vẫn là vị hoàng đế đầu tiên, đặt nền móng cho Đại Cồ Việt lúc đó và Đại Việt sau này, không cúi đầu trước ngoại bang

Hộ Linh Tráng Sĩ lấy bối cảnh cuối đời Đinh Tiên Hoàng, sau khi ông và con trai trưởng – Nam Việt Vương Đinh Liễn chẳng may Đỗ Thích ám sát. Vốn đã dự liệu ngày mình băng hà từ trước, Đinh Tiên Hoàng chuẩn bị sẵn kế hoạch “cửu cửu trùng dương” – Bảy tráng sĩ sẽ đưa chín mươi chín cỗ quan tài nhà vua về nơi bí mật, trấn giữ long mạch linh thiêng, đời đời bảo vệ quốc gia.

“Nếu để bí mật đó rơi vào tay giặc thì dẫu có giữ được kinh thành, con cháu của chúng ta vẫn ngàn đời làm nô lệ.”

Truyền thuyết dân gian từ hơn ngàn năm trước được đưa lên màn ảnh rộng. Dùng chất liệu lịch sử và huyền sử dệt nên bản anh hùng ca về tình yêu dân tộc là một nước đi thông minh của ekip làm phim, tránh tranh cãi trong lịch sử nhưng vẫn để công chúng cảm nhận rõ ràng thời kì hào hùng của nhân dân Đại Cồ Việt.

Điểm cộng thứ ba chính là bối cảnh Ninh Bình tuyệt đẹp. Ninh Bình “lọt mắt xanh” các nhà làm phim trong và ngoài nước bấy lâu. Năm 2017, vùng đất này từng khiến cho toàn thế giới sửng sốt với những khung hình đẹp như tranh từ Kong: Skull Island. Tuy nhiên, chỉ khi trở thành bối cảnh cho chính nó vào ngàn năm trước – kinh đô Hoa Lư, Ninh Bình mới được khai thác triệt để từng góc máy từng khung hình từng thước phim, mang đến cái nhìn rõ nét nhất về vùng đất cố đô non xanh nước biếc, hùng vĩ nên thơ vô cùng.

Dĩ nhiên, sao có thể bỏ qua phần võ thuật với đạo diễn hành động Johnny Trí Nguyễn. Anh là tên tuổi nổi bật hàng đầu, từng đứng sau nhiều pha hành động nức lòng công chúng trong loạt phim chiếu rạp: Khát Vọng Thăng Long, Thiên Mệnh Anh Hùng hay Dòng Máu Anh Hùng... Ngay khi biết Johnny Trí Nguyễn là đạo diễn hành động của Hộ Linh Tráng Sĩ, khán giả vô cùng yên tâm, chắc chắn rằng cảnh đối kháng trong phim không-thể-dở. Quả đúng là vậy, nhờ việc đội ngũ diễn viên và casscadeur luyện tập suốt hơn nửa năm, sáng tạo cả hệ thống võ học riêng dành cho phim, Hộ Linh Tráng Sĩ làm người xem vô cùng đã mắt bởi những màn xáp lá cà gay cấn, phi thân đầy ấn tượng, chẳng kém gì các tác phẩm cổ trang Hoa ngữ nổi danh. Tuy nhiên, việc đầu tư combat hơi quá tay đôi lúc khiến bộ phim trở nên lan man, thiếu đất triển khai nội dung chính.

Tuấn Trần (Nguyên Phong) và Trần Thiên Tú (An Nhiên) đều tận tâm với nghề. Tuấn Trần đứt dây chằng khi quay phim còn Thiên Tú phải tập võ 5 tiếng/ ngày để vào vai nàng tiểu thư quyền cước hơn người. Thế nhưng, việc ekip làm phim dành kha khá đất diễn phát triển tình cảm cả hai vô tình khiến câu chuyện bi tráng về bảy nghĩa sĩ bị lấn át.

Đâu khó nhận ra, thời lượng Hộ Linh Tráng Sĩ đã cắt xén rất nhiều nhằm ra rạp chiếu phim với một phiên bản không-quá-dài 155 phút. Thay vì dành thời gian cho Nguyên Phong và An Nhiên tâm sự, nếu phát triển tuyến nhân vật hàng tướng Diệp Quang Bình, Quan Văn, hữu tướng quân… thì bản anh hùng ca đầy bi thương này sẽ đẩy lên đến tột cùng cảm xúc, bộ phim chắc chắn lấy nước mắt hơn nữa.

Lời thoại đôi chỗ xen lẫn ngôn ngữ hiện đại, tuy dễ khiến người xem ấn tượng hoặc cảm thấy hài hước nhưng lại làm “lệch đường ray” bản anh hùng ca vốn đầy rẫy đau thương.

“Đỉnh núi. linh thiêng, ghi danh tráng sĩ không về

Rừng tối hang sâu, mang theo bí mật ngàn năm”

Bản thân câu chuyện vốn hấp dẫn, sa đà vào việc gây cười vô tình ảnh hưởng đến tổng thể. Ngoài ra, việc lạm dụng cắt dựng các tình tiết song song cũng khiến mạch phim ảnh hưởng, đôi lúc làm khán giả khó hiểu và khó theo kịp.

Hộ Linh Tráng Sĩ sở hữu dàn diễn viên có thể nói là thuộc hàng đỉnh nhất điện ảnh Việt Nam như Đỗ Thị Hải Yến, Quách Ngọc Ngoan, Johnny Trí Nguyễn, NSND Tự Long, Dannis Nguyễn, Hứa Vĩ Văn, Tuấn Trần, Trần Thiên Tú, Đăng Trần, Lê Minh Thuấn… Đặc biệt, tuy đất diễn ít ỏi nhưng Lê Vũ Long đã tạo nên một Đinh Tiên Hoàng vô cùng ấn tượng. Thần thái uy nghi, giọng nói trầm ổn, sự đĩnh đạc và ung dung của bậc quân vương được ông thể hiện vô cùng xuất sắc. Đinh Bộ Lĩnh của Lê Vũ Long chỉ lướt qua màn ảnh nhưng sẽ là thử thách rất lớn với bất cứ diễn viên nào muốn tái hiện nhân vật này.

Mỗi bộ phim mới về lịch sử ra đời là một nấc thang đưa giới trẻ đến gần, hiểu biết hơn nền văn hóa bốn ngàn năm văn hiến của dân tộc. Những tác phẩm mở đường dẫu còn ít nhiều thiếu sót vẫn nên ngợi khen và ủng hộ. Tiếp nối và tiếp nối, đem phim lịch sử Việt đến vị thế xứng đáng trong dòng phim điện ảnh.